Pojemność czynna reaktora biologicznego o głębokości 3,5 m, szerokości 9 m i długości 12 m, z uwzględnieniem pojemności martwej stanowiącej 5% jego objętości, wynosi

Dokładne obliczenie pojemności czynnej reaktora biologicznego wymaga wyliczenia całkowitej objętości zbiornika, a następnie uwzględnienia pojemności martwej, która nie bierze udziału w procesach biologicznych. Najpierw liczymy objętość geometryczną: 3,5 m × 9 m × 12 m = 378 m³. Jednak, jak to się często zdarza w praktyce, pewna część tej objętości, tutaj 5%, jest wyłączona z efektywnego działania – to tzw. pojemność martwa, gdzie osady mogą się odkładać albo nie ma odpowiedniej cyrkulacji. Dlatego odejmujemy te 5% od całości: 378 m³ × 0,05 = 18,9 m³. Finalnie pojemność czynna wynosi 378 m³ - 18,9 m³ = 359,1 m³, i właśnie ta wartość jest poprawna. W branży bardzo ważne jest prawidłowe wyznaczenie pojemności czynnej, bo od tego zależy doboru czasów retencji, efektywność oczyszczania oraz stabilność pracy całego reaktora. Sama objętość geometryczna bywa myląca – spotkałem się już z sytuacjami, gdy ktoś źle oszacował pojemność czynną i procesy biologiczne nie przebiegały tak, jak trzeba. W standardach, np. PN-EN 12255, zawsze zwraca się uwagę na wyliczanie objętości czynnej, nie nominalnej. Dobrą praktyką jest też regularna kontrola, czy pojemność martwa nie zwiększa się z czasem, np. przez gromadzenie osadów. W pracy operatora oczyszczalni pojemność czynna to absolutna podstawa do wszystkich dalszych obliczeń technologicznych.