W tabeli przedstawiono jednostkowe nakłady pracy maszyn na wykonanie podłoża gruntowego pod nawierzchnię jezdni drogi rolniczej. Ile godzin pracy spycharki gąsienicowej i walca wibracyjnego potrzeba do mechanicznego wyprofilowania i zagęszczenia podłoża gruntowego pod nawierzchnię drogi o długości 200 m i szerokości 5 m w gruncie kategorii II? <br><br> <table><thead><tr><td colspan="7">Nakład na 100 m²</td></tr><tr><td rowspan="4">Rodzaj maszyny</td><td rowspan="4">Jednostkamiary</td><td colspan="5">Profilowanie i zagęszczenie wykonane</td></tr><tr><td colspan="3">ręcznie</td><td colspan="2">mechanicznie</td></tr><tr><td colspan="5">kategoria gruntu</td></tr><tr><td>I-II</td><td>III-IV</td><td>V-VI</td><td>I-IV</td><td>V-VI</td></tr></thead><tbody><tr><td>Walec wibracyjny samojezdny 7,5 t</td><td>m-g</td><td>-</td><td>-</td><td>-</td><td>0,43</td><td>0,35</td></tr><tr><td>Spycharka gąsienicowa 55 kW [75 KM]</td><td>m-g</td><td>-</td><td>-</td><td>-</td><td>0,39</td><td>0,49</td></tr></tbody></table>

W tej sytuacji prawidłowe jest wyliczenie godzin pracy maszyn na podstawie jednostkowych nakładów pracy z tabeli oraz powierzchni, jaką trzeba przygotować. Najpierw powierzchnia: 200 m długości razy 5 m szerokości daje nam 1000 m². W tabeli podano, ile maszynogodzin przypada na 100 m² dla gruntu kategorii II i mechanicznego wykonania. Dla spycharki gąsienicowej to 0,39 m-g/100 m², dla walca wibracyjnego 0,43 m-g/100 m². Żeby policzyć nakład dla 1000 m², mnożymy te wartości przez 10 (bo 1000/100=10). Otrzymujemy: spycharka gąsienicowa – 0,39 × 10 = 3,9 m-g, walec wibracyjny – 0,43 × 10 = 4,3 m-g. Tak naprawdę to bardzo charakterystyczne zadanie z kosztorysowania robót drogowych, często przewija się na egzaminach czy w pracy. Moim zdaniem umiejętność czytania tych tabel to totalna podstawa w budownictwie drogowym. W praktyce, jak się robi harmonogram robót albo wylicza koszty, zawsze się sięga do katalogów norm i przelicza dla danej powierzchni. Często spotykałem się w pracy z sytuacjami, gdzie ktoś się pomylił na etapie wyliczeń i potem sprzęt stał na budowie za długo albo za krótko – no i koszty rosły. Dlatego właśnie takie zadania od razu uczą dokładności i myślenia praktycznego. Warto też zwrócić uwagę, że dla innych kategorii gruntu czy sposobów wykonania te wartości są inne, więc zawsze trzeba dobrze odczytać dane wejściowe. Dobrą praktyką jest też zaokrąglanie wartości zgodnie z przyjętymi w firmie standardami – choćby po to, żeby uniknąć niepotrzebnych niedoszacowań czasu pracy maszyn.