Występujące w kilku warstwach leżących jedna na drugiej przemalowania z farb wapiennych, pod którymi znajduje się cenna polichromia, zdejmuje się poprzez

Dokładnie o to chodzi – w przypadku usuwania przemalowań z farb wapiennych (szczególnie jeśli pod nimi znajduje się zabytkowa, cenna polichromia), stosuje się właśnie delikatne mechaniczne zdejmowanie kolejnych warstw za pomocą szpachelki, prowadząc narzędzie „na krzyż”. To pojęcie oznacza, że każdy kolejny ruch wykonuje się pod kątem prostym do poprzedniego, co pozwala lepiej kontrolować siłę nacisku i minimalizować ryzyko uszkodzenia oryginalnej warstwy. Takie działanie zgodne jest z konserwatorskim standardem minimalnej inwazyjności – chodzi przecież o maksymalne zachowanie autentyku, a nie tylko o usunięcie farby. W praktyce, zanim zacznie się skrobać, sprawdza się różne miejsca, robi się tzw. odkrywki próbne i wybiera optymalną technikę – czasem nawet pod lupą. Często fachowcy prowadzą dokumentację fotograficzną na każdym etapie, bo każda warstwa może mieć jakąś wartość. Warto wiedzieć, że użycie szpachelki bywa czasochłonne i wymaga cierpliwości, ale to właśnie ta metoda jest najbezpieczniejsza dla cennych dekoracji ściennych, takich jak polichromie. Moim zdaniem dobrze jest o tym pamiętać, bo wielu początkujących konserwatorów szuka szybszych, bardziej „chemicznych” rozwiązań, a to właśnie delikatna praca ręczna najlepiej chroni zabytkowe warstwy.