Masy ceramiczne zawierające w składzie surowcowym upłynniacze organiczne lub nieorganiczne nazywane są

Dokładnie tak, chodzi tutaj o masy lejnie, bo właśnie one są przygotowywane z dodatkiem upłynniaczy – zarówno organicznych, jak i nieorganicznych. Upłynniacze, czyli np. szkło wodne, polifosforany sodu czy różne polimery, pozwalają uzyskać masę o konsystencji płynnej, którą łatwo wlewa się do form gipsowych. W przemyśle ceramicznym takie rozwiązanie jest bardzo popularne przy produkcji wyrobów o skomplikowanych kształtach, na przykład sanitariatów czy porcelany stołowej. Masa lejna musi zachowywać odpowiednią reologię – chodzi o to, żeby dobrze wypełniała formę, a jednocześnie nie rozwarstwiała się ani nie sedymentowała za szybko. Stosowanie upłynniaczy pozwala też na zmniejszenie ilości użytej wody, co potem pozytywnie wpływa na właściwości wypalanych wyrobów – są mniej porowate, mają lepszą wytrzymałość. W praktyce, wybór i ilość upłynniacza zależy od konkretnego zastosowania i składu surowcowego, ale zawsze chodzi o ułatwienie nalewania masy do formy i uzyskanie gładkiej powierzchni po rozformowaniu. Moim zdaniem, to właśnie umiejętność przygotowania dobrej masy lejnej odróżnia dobrego ceramika od początkującego – jak się raz dobrze opanuje te konsystencje, to potem cała produkcja idzie jak z płatka. Przemyślane dobieranie upłynniaczy i kontrola lepkości masy to absolutna podstawa rzemiosła w nowoczesnej ceramice.