Metan w mieszaninie z powietrzem jest gazem wybuchowym przy stężeniu objętościowym

Metan w mieszaninie z powietrzem staje się gazem wybuchowym, gdy jego stężenie objętościowe mieści się w zakresie od 5% do 15%. Jest to tzw. zakres wybuchowości metanu, znany też jako granice wybuchowości. W praktyce górniczej oraz w przemyśle chemicznym ten przedział jest bardzo ważny, bo to właśnie wtedy mieszanka metanu i powietrza może zainicjować wybuch pod wpływem zapłonu – np. od iskry czy gorącej powierzchni. Poniżej 5% metan jest zbyt rozcieńczony, żeby się zapalić, a powyżej 15% w mieszaninie brakuje już wystarczającej ilości tlenu do podtrzymania reakcji wybuchowej. Moim zdaniem znajomość tych wartości to podstawa w każdej pracy związanej z bezpieczeństwem, zwłaszcza w kopalniach węgla, gdzie metan jest naturalnym gazem towarzyszącym wydobyciu. Zgodnie z polskimi i międzynarodowymi normami BHP oraz instrukcjami dla służb ratowniczych, detekcja stężenia metanu powyżej 1% już jest sygnałem ostrzegawczym, ale realne zagrożenie wybuchem pojawia się właśnie od 5%. W praktyce stosuje się różnego rodzaju systemy wentylacyjne i monitoring atmosfery kopalnianej, aby trzymać stężenia metanu daleko od tego niebezpiecznego zakresu. Warto sobie uświadomić, że nawet niewielki błąd w ocenie tych wartości może prowadzić do katastrofy – dlatego branża bardzo restrykcyjnie podchodzi do tych liczb.