Ile wynosiła średnica ziarna, przy której otrzymano 75% uzysku danej frakcji, jeżeli średnica ziarna, przy której uzysk danej frakcji był równy 25%, wynosiła 2 mm, a rozproszenie prawdopodobne było równe 1?

To zadanie opiera się na analizie rozkładu wielkości ziaren, który w branży przeróbki kopalin najczęściej opisuje się za pomocą krzywych przesiewu i odpowiednich parametrów statystycznych. W tym przypadku chodzi o wyznaczenie średnicy ziarna odpowiadającej 75% uzysku dla danej frakcji, gdy znana jest wartość dla 25% i podane jest tzw. rozproszenie prawdopodobne – czyli stosunek d75/d25. To bardzo praktyczna sprawa, bo pozwala szybko ocenić jednorodność produktu czy efektywność procesu przesiewania. Oblicza się to prosto: skoro rozproszenie wynosi 1, to d75 = d25 × rozproszenie, więc d75 = 2 mm × 2 = 4 mm. Takie obliczenia są podstawą przy doborze sit, ocenie pracy przesiewaczy i optymalizacji procesów technologicznych przy rozdrabnianiu czy klasyfikacji materiału. Moim zdaniem, znajomość tych zależności daje dużą przewagę w codziennej pracy – pozwala szybko zareagować na zmiany w jakości wsadu lub produktu końcowego. W praktyce często można spotkać się z sytuacją, gdzie rozproszenie bywa wyższe, co wskazuje na mocno zróżnicowany materiał, albo niższe – wtedy materiał jest bardziej jednorodny. W branży zaleca się, by na bieżąco analizować parametry rozkładu uziarnienia, bo pozwala to uniknąć błędów przy doborze ustawień maszyny czy przy kontroli jakości produkcji. Warto też pamiętać, że taki sposób opisu frakcji jest stosowany zarówno w dużych zakładach przeróbczych, jak i w mniejszych instalacjach laboratoryjnych. Dobrze jest więc umieć takie proste obliczenia wykonać praktycznie z marszu.