Jednym z czynników diagenezy, w wyniku którego dochodzi do zmian w osadzie pod wpływem ciężaru samego osadu, jest

Kompakcja jest absolutnie kluczowym procesem w przebiegu diagenezy – i to nie tylko z perspektywy geologicznej, ale też praktycznych zastosowań w geotechnice czy inżynierii złożowej. Chodzi tutaj o to, że pod wpływem narastającego ciężaru nadległych warstw (czyli właśnie własnego ciężaru osadu), cząstki osadu zaczynają się coraz ciaśniej układać, woda z porów jest wyciskana, a cała struktura ulega zagęszczeniu. Moim zdaniem najfajniejsze jest to, jak bardzo ten proces wpływa potem na właściwości fizyczne skał – na przykład zmniejsza się porowatość czy przepuszczalność, co ma gigantyczne znaczenie np. przy eksploatacji ropy naftowej albo przy budowie tuneli. W praktyce inżynierskiej kompakcja jest brana pod uwagę przy projektowaniu fundamentów czy ocenie stabilności zboczy, bo zmiany objętości skał mogą prowadzić do osiadań. Często się o tym uczy na wykładach z geomechaniki – i nie bez powodu. Kompakcja jest pierwszym stadium przemian diagenezy i bez niej mówienie o dalszych etapach byłoby trochę bez sensu. Ostatecznie, to właśnie przez kompakcję osady przekształcają się powoli w lite skały osadowe, co jest jednym z fundamentów wiedzy o budowie Ziemi. Jeśli ktoś planuje pracować przy geotechnice albo wiertnictwie, to pojęcie kompakcji powinno być dla niego równie oczywiste jak prawidłowe używanie poziomicy.