Złoża, które powstały wskutek wyparcia jednych składników ze skały i zastąpienia ich innymi należą do złóż

Złoża metasomatyczne powstają w wyniku procesu, który nazywamy metasomatozą, czyli wymiany składników chemicznych pomiędzy krążącymi roztworami a skałą macierzystą. To nie jest tylko jakieś tam proste wypełnianie pustek, tylko naprawdę głęboka przemiana – jedne minerały są usuwane, a na ich miejsce wchodzą nowe. Przykładem z praktyki mogą być złoża rud żelaza czy miedzi, które powstały dokładnie w taki sposób na styku skał osadowych i magmowych, gdzie gorące roztwory hydrotermalne transportowały pierwiastki i podstawiały je za pierwotne składniki. W geologii zjawisko to jest dobrze opisane: zachodzi nie tylko zmiana składu chemicznego, ale często też tekstury i struktury skały, a sam proces bywa bardzo selektywny. W praktyce górniczej takie złoża cechuje często duża koncentracja surowca, bo nowe minerały wytrącają się w korzystnych warunkach fizykochemicznych. Moim zdaniem warto pamiętać, że metasomatyczne złoża często towarzyszą one kontaktom magmatycznym lub strefom uskokowym, gdzie łatwiej o przepływ roztworów. W sumie, dla kogoś kto pracuje lub zamierza pracować w geologii złożowej czy górnictwie, rozpoznawanie tego typu złóż bywa kluczowe – można dzięki temu przewidzieć obecność określonych surowców i zrozumieć procesy ich powstawania. Takie podejście jest zgodne z klasyfikacją złóż stosowaną w literaturze i praktyce inżynierskiej.