Proces polegający na częściowym lub całkowitym zastępowaniu pierwotnych minerałów przez wtórne, na skutek reakcji chemicznych z roztworami migrującymi wzdłuż spękań, uskoków i szczelin w skałach nazywa się

Metasomatoza to proces, który zdecydowanie warto zapamiętać, bo w praktyce geologicznej pojawia się często, nawet jeśli nie zawsze się o nim mówi. Chodzi tu o takie sytuacje, gdzie pierwotne minerały w skale zostają zastąpione przez nowe, wtórne, wskutek kontaktu z roztworami chemicznymi przemieszczającymi się przez szczeliny, uskoki albo pęknięcia. Kluczowe jest to, że proces ten wymaga przemieszczania się substancji, co odróżnia go od zwykłej przemiany fazowej czy prostego przegrupowania w strukturze. Przykładowo, w kopalniach rud metali nierzadko spotyka się zjawiska metasomatozy, na przykład powstawanie skarnów czy rud siarczkowych, gdzie pierwotna skała wapienna pod wpływem gorących płynów hydrotermalnych zmienia się tak bardzo, że trudno już ją potem rozpoznać. Branżowo mówi się o tzw. metasomatycznych złożach, które są ważne dla przemysłu wydobywczego, bo nierzadko właśnie tam powstają cenne minerały. W polskich opracowaniach geologicznych często podkreśla się, że rozumienie mechanizmów metasomatozy pozwala przewidywać rozmieszczenie rud i planować eksploatację. Moim zdaniem warto zapamiętać, że sama rekrystalizacja lub polimorfoza nie wiąże się z migracją nowych substancji, co jest kluczowe przy rozpoznawaniu procesów w skałach. A bez tej wiedzy trudno potem zrozumieć, jak powstają złoża metali albo jak interpretować wyniki analiz petrograficznych.