W wyniku zastygnięcia wyrzuconej w powietrze lawy bogatej w gazy powstanie

Zastygnięcie lawy bogatej w gazy, która zostaje gwałtownie wyrzucona w powietrze podczas erupcji wulkanicznej, prowadzi do powstania pumeksu. Jest to skała wulkaniczna o bardzo porowatej strukturze, powstałej w wyniku ulatniania się gazów w trakcie stygnięcia magmy. Moim zdaniem, to jeden z lepszych przykładów, jak fizyka i chemia mogą działać razem w geologii – pęcherzyki gazów dosłownie zamrażają się w skale. Praktycznie, pumeks znajduje zastosowanie nie tylko w budownictwie (np. jako lekki kruszywo do betonów izolacyjnych), ale także w kosmetyce do ścierania twardej skóry, czy nawet w filtracji wody. Co ciekawe, w standardach budowlanych (np. PN-EN 13055-1) podkreśla się zalety lekkich kruszyw wytwarzanych z pumeksu, głównie dzięki jego niskiej gęstości i dobrej izolacyjności cieplnej. Na lekcjach geologii zawsze zwraca się uwagę, że to właśnie obecność dużej ilości gazów odróżnia pumeks od innych skał wulkanicznych. Warto wiedzieć, że struktura pumeksu potrafi być tak lekka, że ten materiał unosi się na wodzie – co nie jest wcale oczywiste dla skał. Uważam, że zrozumienie genezy pumeksu ułatwia rozpoznawanie różnych rodzajów skał w praktyce i może się przydać na egzaminie zawodowym czy w codziennej pracy technika geologa.