Które polecenie systemu Linux wyświetla czas pracy systemu oraz jego średnie obciążenie?

Polecenie uptime w systemach Linux to taki mały klasyk, którego pewnie każdy administrator używał setki razy. Wyświetla ono w jednym wierszu kilka przydatnych informacji: przede wszystkim czas działania systemu od ostatniego uruchomienia (czyli tzw. uptime), liczbę zalogowanych użytkowników oraz średnie obciążenie CPU z ostatnich 1, 5 i 15 minut. Te średnie obciążenia (load average) są bardzo istotne przy diagnozowaniu wydajności maszyny – pozwalają szybko ocenić, czy system radzi sobie z aktualnym ruchem czy może już się "dusi". Osobiście często sprawdzam uptime na serwerach produkcyjnych, żeby ocenić, czy nie dochodzi do przeciążeń albo nieplanowanych restartów. W praktyce polecenie wygląda tak: wpisujesz po prostu uptime w terminalu i dostajesz odpowiedź w stylu "12:05:36 up 21 days, 3 users, load average: 0.28, 0.37, 0.41". Taki szybki rzut oka i już wiesz co się dzieje z serwerem. To narzędzie jest zgodne ze standardami POSIX, a load average jest obecny w większości dystrybucji Linuksa, więc naprawdę warto znać to polecenie na pamięć. Dla początkujących to świetny start w monitorowaniu systemu, a dla doświadczonych – narzędzie pierwszej potrzeby. Fajnie jest też pamiętać, że uptime można łączyć z innymi poleceniami w skryptach monitorujących, co pozwala automatycznie wykrywać i raportować nadmierne obciążenie systemu.