Jak nazywa się współpracujące z monitorami CRT urządzenie wskazujące z końcówką wyposażoną w światłoczuły element, która poprzez dotknięcie ekranu monitora powoduje przesłanie sygnału do komputera, umożliwiając w ten sposób lokalizację kursora?

Pióro świetlne to naprawdę ciekawe i dosyć już historyczne rozwiązanie – jedno z tych, które kiedyś wydawały się wręcz nowatorskie. Tak, pióro świetlne (ang. light pen) to urządzenie, które współpracowało głównie z monitorami CRT i pozwalało na interaktywną obsługę komputera poprzez dotykanie końcówką ekranu. Zasada działania opiera się na fotoczujniku wbudowanym w końcówkę pióra, który rejestruje błysk światła emitowany przez kineskop w określonym punkcie ekranu. Dzięki temu komputer mógł dokładnie zlokalizować, gdzie pojawił się sygnał, i precyzyjnie określić pozycję kursora. Takie rozwiązanie było szeroko wykorzystywane w latach 80. i 90., szczególnie w zastosowaniach profesjonalnych, jak np. projektowanie techniczne CAD, niektóre systemy medyczne czy nawet obsługa prostych gier. Moim zdaniem to świetny przykład, jak inżynierowie próbowali maksymalnie wykorzystać możliwości dostępnych wtedy technologii. W dzisiejszych czasach pióra świetlne zostały praktycznie wyparte przez bardziej zaawansowane technologie ekranów dotykowych i tabletów graficznych, ale ich zasada działania to klasyka inżynierii komputerowej. Warto zauważyć, że ich funkcjonowanie wymagało precyzyjnej synchronizacji z wyświetlaniem obrazu na ekranie, co – szczególnie na szybkich monitorach – nie było takie proste do ogarnięcia. Podsumowując: pióro świetlne było pierwszym naprawdę interaktywnym narzędziem do wskazywania na ekranie CRT. Tego typu wiedza przydaje się, jeśli ktoś interesuje się historią interfejsów użytkownika albo myśli o pracy z nietypowymi, starszymi systemami komputerowymi.