Kontrolowanie ustawienia oczu u pacjenta z okresowym ekcesem dywergencji <b>nie można</b> uzyskać, stosując ćwiczenia

W przypadku okresowego egzotropii, czyli okresowego rozbieżnego ustawienia oczu, najważniejsze jest wzmacnianie mechanizmów konwergencji – szczególnie tej dodatniej. Ćwiczenia na dodatnią względną konwergencję pomagają aktywizować i wzmacniać zdolność oczy do zbieżnego ustawiania się, co jest kluczowe w kontrolowaniu tendencji do „uciekania” oka na zewnątrz. Stosowanie fiksatorów czy pryzmatów to takie klasyczne narzędzia rehabilitacji ortoptycznej – umożliwiają trening i poprawę kontroli fuzji oraz konwergencji, bo pacjent ćwiczy świadome kontrolowanie ustawienia oczu w warunkach sztucznie wywołanego wysiłku. Natomiast ćwiczenia ujemnej względnej konwergencji to temat trochę paradoksalny – bo polegają one na trenowaniu rozbieżności, czyli umiejętności oddalania osi oczu, co tak naprawdę zaostrzałoby objawy egzotropii. Z mojego doświadczenia wynika, że czasem łatwo się tu pomylić, bo w praktyce klinicznej częściej ćwiczymy konwergencję niż dywergencję. Standardy ortoptyczne i zalecenia Polskiego Towarzystwa Okulistycznego są zgodne: u pacjentów z okresowym ekcesem dywergencji skupiamy się na rozwijaniu konwergencji, a nie jej hamowaniu. Takie ćwiczenia, jak ujemna względna konwergencja, stosuje się raczej w innych sytuacjach, np. przy esoforii. Właśnie dlatego tej kontroli nie da się uzyskać poprzez takie ćwiczenia – to byłoby działanie zupełnie wbrew celowi terapii.