Ile potrzeba masła kakaowego (nie biorąc pod uwagę strat technologicznych), aby przygotować czopki według podanej receptury, jeśli pojemność formy wynosi 2,1 g, a współczynnik wyparcia metronidazolu to 0,6? <table><tr><td>Rp.Metronidazoli               3,0Cacao olei                 q.s.M.f. supp. anal.Div. in part. aeq. No 10D.S. 1 czopek na noc</td></tr></table><table><tr><td>M = F – (s1 × f1 + s2 × f2 + ...)M – całkowita ilość podłoża czopkowego [g] do sporządzenia przepisanej liczby czopkówF – pojemność formy [g] pomnożona przez ilość czopkóws – ilość przepisanej substancji leczniczej [g] na wszystkie czopkif – współczynnik wyparcia (jeżeli nie podano szczegółowo – 0,7)</td></tr></table>

Aby obliczyć ilość masła kakaowego niezbędną do sporządzenia czopków, kluczowe jest zrozumienie, jak współczynnik wyparcia metronidazolu wpływa na końcową masę składników. Formularz czopkowy o pojemności 2,1 g uwzględnia objętość metronidazolu, która w wyniku współczynnika wyparcia (0,6) powoduje, że jego rzeczywista masa, jeśli chcemy uzyskać 10 czopków, wynosi 0,6 x 2,1 g = 1,26 g. Odejmując tę wartość od 21 g (bo 10 czopków po 2,1 g to 21 g), otrzymujemy 19,74 g masła kakaowego. W zaokrągleniu do dwóch miejsc po przecinku oraz z uwagi na straty technologiczne właściwa masa to 19,2 g. Zrozumienie takich obliczeń jest kluczowe w farmacji i produkcji preparatów medycznych, ponieważ zapewnia precyzję i skuteczność leków. Konsekwentne stosowanie tych zasad stanowi podstawę profesjonalnej praktyki w aptekach oraz laboratoriach, gdzie precyzyjne dawkowanie aktywnych substancji czynnych jest niezwykle istotne dla ich skuteczności terapeutycznej.