Zakupiono sprzęt opodatkowany stawką podstawową VAT, którego wartość brutto wyniosła 3 075,00 zł. Wartość netto tego sprzętu to

Prawidłowo wyliczona wartość netto to 2 500,00 zł. Wynika to z konstrukcji podatku VAT: wartość brutto to kwota netto powiększona o VAT. Przy stawce podstawowej w Polsce przyjmuje się 23%. Zapis rachunkowy wygląda tak: brutto = netto × (1 + stawka VAT). W naszym zadaniu mamy brutto 3 075,00 zł, więc aby dojść do kwoty netto, trzeba podzielić wartość brutto przez 1,23: 3 075,00 zł ÷ 1,23 = 2 500,00 zł. Różnica między brutto a netto, czyli 575,00 zł, to właśnie VAT należny sprzedawcy, a naliczony dla nabywcy. W praktyce księgowej taki zakup księguje się jako zwiększenie środków trwałych lub wyposażenia w kwocie netto oraz VAT naliczony na odpowiednim koncie podatkowym. Moim zdaniem dobrze jest od razu wyrabiać w sobie nawyk liczenia „od brutto do netto” przez dzielenie przez 1,23, a nie odejmowanie 23% od brutto, bo to typowy błąd uczniów i nawet praktyków. W realnej firmie, np. w gospodarstwie rolnym kupującym sprzęt, kwota netto będzie podstawą do naliczenia amortyzacji, planowania kosztów, analizy opłacalności inwestycji. Brutto jest ważne z punktu widzenia przepływów pieniężnych (tyle faktycznie wychodzi z konta), ale to netto pokazuje realny koszt ekonomiczny dla przedsiębiorstwa, jeśli ma ono prawo do odliczenia VAT. W standardach rachunkowości i w politykach finansowych firm przyjmuje się, że analizy ekonomiczne, budżety, kalkulacje kosztów inwestycji wykonuje się na kwotach netto, bo VAT jest podatkiem neutralnym dla czynnych podatników. Dlatego poprawne rozumienie relacji netto–VAT–brutto jest absolutną podstawą zarówno w księgowości, jak i w codziennej pracy menedżera czy właściciela firmy.