Hydratacja (odszlamowanie), odkwaszanie (neutralizacja), bielenie i dezodoryzacja są etapami

Prawidłowo, opisane etapy – hydratacja (odszlamowanie), odkwaszanie (neutralizacja), bielenie i dezodoryzacja – to klasyczne operacje jednostkowe w procesie rafinacji oleju roślinnego. W praktyce przemysłowej chodzi o to, żeby z surowego oleju z nasion (np. rzepaku, słonecznika, soi) usunąć fosfolipidy, wolne kwasy tłuszczowe, barwniki, metale śladowe oraz związki zapachowe, które obniżają jakość i trwałość tłuszczu. Hydratacja polega na dodaniu wody lub pary, żeby wytrącić fosfolipidy i śluzy – tworzy się osad, który łatwo oddzielić. To właśnie ten etap często nazywa się odszlamowaniem. Odkwaszanie, czyli neutralizacja, jest zwykle prowadzone roztworem ługu sodowego (NaOH). Celem jest związanie wolnych kwasów tłuszczowych i ich usunięcie w postaci mydeł, co podnosi liczbę zmydlenia i poprawia stabilność oksydacyjną oleju. Bielenie wykorzystuje ziemie bielące lub węgiel aktywny; w tym kroku usuwa się barwniki (karotenoidy, chlorofile), resztki metali, częściowo także produkty utleniania. Dezodoryzacja to z kolei destylacja parowa w podwyższonej temperaturze i pod próżnią, która ma za zadanie usunąć lotne związki zapachowe i smakowe, np. aldehydy, ketony, resztki pestycydów. Dzięki temu powstaje olej o łagodnym smaku, jasnej barwie i dłuższej trwałości, zgodny z wymaganiami norm PN i Codex Alimentarius. Moim zdaniem warto zapamiętać ten ciąg etapów, bo pojawia się praktycznie w każdej dokumentacji technologicznej rafinerii olejów i jest podstawą projektowania linii do tłuszczów jadalnych.