Po sortowaniu 8 ton ziemniaków okazało się, że 2% z nich stanowią odpady. Ile kg tego surowca <u>nie nadaje się</u> do produkcji?

Prawidłowo wybrano 160 kg, bo 2% z 8 ton to właśnie taka masa odpadu. Najpierw trzeba zamienić tony na kilogramy, bo w odpowiedziach mamy jednostkę kg. 1 tona to 1000 kg, więc 8 ton = 8000 kg. Następnie obliczamy 2% z 8000 kg: 2% to inaczej 2/100, czyli 0,02. Mnożymy więc 8000 × 0,02 = 160 kg. Tyle ziemniaków nie nadaje się do dalszej produkcji, np. przez gnicie, uszkodzenia mechaniczne, zanieczyszczenia ziemią czy kamieniami. W technologii produkcji żywności takie obliczenia to codzienność. W zakładach przetwórstwa ziemniaczanego liczy się dokładnie straty sortownicze, obierkowe i technologiczne, żeby znać realną wydajność linii. Moim zdaniem dobrze jest od razu kojarzyć, że 1% z 8000 kg to 80 kg, więc 2% to po prostu dwa razy tyle, czyli 160 kg – to mocno przyspiesza rachunki w praktyce. W normach branżowych i specyfikacjach surowcowych często określa się dopuszczalny procent odpadów lub zanieczyszczeń (np. maksymalna zawartość ciał obcych, bulw zgniłych, porażonych chorobami). Jeśli przy odbiorze surowca masz przekroczenie, to albo obniża się cenę skupu, albo partia jest odrzucana. Dlatego umiejętność szybkiego przeliczenia procentu odpadu na kilogramy pomaga ocenić, ile faktycznie surowca trafi do produkcji frytek, chipsów czy skrobi, a ile trzeba będzie zutylizować lub przeznaczyć np. na paszę czy biogaz. To też podstawa do kalkulacji kosztów produkcji i planowania zapasów w magazynie surowców.