Metoda Wartha-Pfeifera oznaczania twardości wody polega na miareczkowaniu badanej próbki mianowanym roztworem

Metoda Wartha-Pfeifera to klasyczna, miareczkowa metoda oznaczania twardości wody, oparta na miareczkowaniu mianowanym roztworem kwasu solnego (HCl) wobec oranżu metylowego. W praktyce polega to na tym, że najpierw usuwa się z wody dwutlenek węgla i odpowiednio przygotowuje próbkę, a następnie miareczkuje się ją HCl do zmiany barwy wskaźnika z żółtej na pomarańczowo-czerwoną. Oranż metylowy jest tu kluczowy, bo ma zakres zmiany barwy w okolicach pH, w którym węglany i wodorowęglany wapnia i magnezu ulegają zobojętnieniu. To właśnie te sole odpowiadają za twardość węglanową wody. W metodzie Wartha-Pfeifera tak naprawdę oznaczamy ilościowo kationy Ca2+ i Mg2+ w formie ich soli, przeliczając zużycie HCl na stopnie twardości (np. niemieckie °n lub francuskie °f). Moim zdaniem fajne w tej metodzie jest to, że jest stosunkowo prosta, tania i możliwa do wykonania nawet w skromnie wyposażonym laboratorium zakładowym. W przemyśle spożywczym oznaczanie twardości wody ma ogromne znaczenie: przy projektowaniu instalacji CIP, w produkcji napojów, piwa, przy wytwarzaniu lodów, a nawet przy doborze technologii uzdatniania wody (zmiękczanie, odwrócona osmoza, dekarbonizacja). Zbyt twarda woda powoduje wytrącanie kamienia kotłowego, zakamienianie wymienników ciepła, dysz, płaszczy grzewczych, co psuje wydajność procesów i generuje koszty serwisu. Z drugiej strony zbyt miękka woda też nie zawsze jest pożądana, np. w browarnictwie profil mineralny wody wpływa na smak i stabilność piwa. Dlatego dobra praktyka w zakładach to regularna kontrola twardości wody metodą miareczkową (taką jak Wartha-Pfeifera) i porównywanie wyników z wymaganiami norm PN oraz specyfikacjami technologicznymi danej produkcji.