83-letnia podopieczna była unieruchomiona w łóżku przez 3 tygodnie z powodu złamania kości udowej. Podczas pionizacji pojawił się obrzęk, zaczerwienienie, ocieplenie i ból w podudziu unieruchomionej kończyny dolnej. Co jest najbardziej prawdopodobną przyczyną tego stanu?

Zakrzepica żył głębokich to naprawdę częsta komplikacja u osób długotrwale unieruchomionych, zwłaszcza w podeszłym wieku. Kiedy ktoś leży w łóżku przez kilka tygodni, przepływ krwi w żyłach nóg wyraźnie zwalnia. To, razem z uszkodzeniem śródbłonka naczyń i zmianami w składzie krwi (tak zwana triada Virchowa), bardzo mocno sprzyja tworzeniu się zakrzepów. Objawy typu obrzęk, zaczerwienienie, wzrost ciepłoty skóry oraz ból kończyny dolnej, szczególnie po stronie, gdzie doszło do urazu i unieruchomienia, są prawie klasycznym obrazem zakrzepicy. Takie sytuacje wymagają szybkiej reakcji, bo nieleczona zakrzepica może prowadzić nawet do zatorowości płucnej, która jest bezpośrednio zagrażająca życiu. W praktyce opieki nad seniorami zawsze warto zwracać uwagę na czynniki ryzyka powikłań zakrzepowych i wprowadzać profilaktykę – na przykład farmakologiczną (heparyny drobnocząsteczkowe) czy mechaniczną (pończochy uciskowe, jak tylko nie ma przeciwwskazań). Standardy postępowania mówią też o regularnym monitorowaniu stanu kończyn, zwłaszcza w okresie pionizacji po dłuższym unieruchomieniu. Jak dla mnie, osoby pracującej z pacjentami geriatrycznymi, zachęcam do czujności – te objawy zawsze wymagają pilnej diagnostyki, najlepiej USG Doppler, żeby potwierdzić zakrzep i zacząć leczenie jak najszybciej. Takie postępowanie potrafi uratować życie, serio.