Cyfry 1, 2 i 3 przypisane na wykresie przebiegom zmian parametrów charakteryzujących strumień powietrza wzdłuż kanału przepływowego turbinowego silnika odrzutowego oznaczają odpowiednio

Prawidłowe przypisanie krzywych: 1 – prędkość, 2 – ciśnienie, 3 – temperatura dokładnie odpowiada temu, co faktycznie dzieje się ze strumieniem powietrza w turbinowym silniku odrzutowym wzdłuż kanału przepływowego. W części wlotowej i w sprężarce prędkość (krzywa 1) rośnie umiarkowanie – łopatki sprężarki przyspieszają przepływ, ale główny „zysk” energetyczny idzie w ciśnienie. Dlatego ciśnienie (krzywa 2) rośnie bardzo wyraźnie w strefie sprężania. To jest podstawowy cel sprężarki: podnieść ciśnienie całkowite powietrza przed komorą spalania, zgodnie z zasadami termodynamiki silników tłokowych i turbinowych (cykl Braytona/Joule’a). Temperatura (krzywa 3) w sprężarce też rośnie, ale łagodniej, bo wzrost temperatury jest skutkiem ubocznym sprężania adiabatycznego i strat. W komorze spalania sytuacja wygląda inaczej: ciśnienie praktycznie pozostaje prawie stałe (krzywa 2 jest tam prawie pozioma), bo palniki są tak projektowane, żeby spalanie zachodziło przy minimalnym spadku ciśnienia – to jest jedna z kluczowych zasad dobrej konstrukcji komór spalania według standardów producentów silników i norm certyfikacyjnych EASA/FAA. Za to temperatura gwałtownie rośnie (krzywa 3 ostro w górę), bo do sprężonego powietrza wtryskiwane jest paliwo i następuje intensywne spalanie. Prędkość w komorze spalania zwykle jest kontrolowana tak, aby płomień był stabilny, więc nie rośnie tam dramatycznie. Za turbiną i w dyszy wylotowej mamy etap rozprężania. Turbina odbiera część energii gazów: ciśnienie (krzywa 2) spada, temperatura (krzywa 3) też wyraźnie maleje, bo energia cieplna zamieniana jest na pracę mechaniczną wirnika. W samej dyszy wylotowej rozprężanie jest już głównie kinetyczne: ciśnienie spada w kierunku ciśnienia otoczenia, temperatura dalej trochę maleje, natomiast prędkość (krzywa 1) bardzo rośnie – to właśnie ta duża prędkość strumienia spalin generuje ciąg, zgodnie z II zasadą dynamiki Newtona i równaniem pędu. W praktyce, patrząc na wykresy z dokumentacji silników, zawsze zobaczysz podobny układ: duży wzrost ciśnienia w sprężarce, skok temperatury w komorze spalania i maksymalną prędkość za dyszą. Moim zdaniem warto ten schemat mieć „w głowie”, bo pomaga rozumieć wskazania czujników EGT, N1/N2 i ciśnień w trakcie diagnostyki i obsługi liniowej silników.