Szerokość dna wykopu według projektu wynosi 4,5 m, a korony nasypu 2,5 m. Po obrobieniu z grubsza rzeczywiste szerokości wynoszą: dna wykopu 4,6 m, korony nasypu 2,8 m. Czy te różnice mieszczą się w dopuszczalnych wartościach odchylek? <br><br> <table><tr><th>Rodzaj roboty</th><th>Dopuszczalneodchyłki</th></tr><tr><td>Obrobienie z grubszadna wykopu</td><td>+10 cm</td></tr><tr><td>Obrobienie z grubszakorony nasypów</td><td>±15 cm</td></tr></table>

W tym zadaniu kluczowe jest poprawne odczytanie dopuszczalnych odchyłek z tabeli i przeliczenie różnic między projektem a stanem rzeczywistym. Dla dna wykopu projekt przewiduje szerokość 4,5 m, a po obrobieniu z grubsza zmierzono 4,6 m. Różnica to +0,1 m, czyli +10 cm. W tabeli dla „obrobienia z grubsza dna wykopu” dopuszczalna odchyłka wynosi +10 cm, czyli można przekroczyć szerokość maksymalnie o 10 cm, ale nie wolno jej zawęzić poniżej projektowej. Tu dokładnie mieścimy się w tej granicy – mamy idealnie +10 cm, więc dno wykopu jest wykonane w tolerancji i nie wymaga korekty z tego powodu. W praktyce na budowie takie odchyłki uwzględnia się ze względu na dokładność sprzętu, warunki gruntowe i realne możliwości prowadzenia robót ziemnych. Koparka czy spycharka nigdy nie „trafi” co do centymetra, dlatego normy i specyfikacje techniczne dopuszczają pewne zakresy. W przypadku korony nasypu projekt mówi o szerokości 2,5 m, a rzeczywista szerokość po obrobieniu z grubsza to 2,8 m. Tu różnica wynosi +0,3 m, czyli5 czyli +30 cm. Dopuszczalna odchyłka dla „obrobienia z grubsza korony nasypów” to ±15 cm. To znaczy, że szerokość może być zarówno o 15 cm mniejsza, jak i o 15 cm większa od projektu. Zakres dopuszczalny to więc od 2,35 m do 2,65 m. Szerokość 2,8 m wyraźnie wykracza poza ten przedział, więc taki nasyp jest wykonany poza tolerancją i formalnie powinien być poprawiony, albo przynajmniej oceniony przez nadzór pod kątem akceptacji lub konieczności przeprofilowania. Moim zdaniem to dobre zadanie pokazujące, że trzeba zawsze przeliczać odchyłki na centymetry i porównywać je z tabelą, a nie „na oko”. W realnych robotach ziemnych, zwłaszcza przy regulacji cieków czy budowie wałów, takie różnice w szerokości przekładają się na ilość gruntu, stabilność skarp, koszty i późniejsze utrzymanie obiektu, dlatego warto pilnować tolerancji już na etapie wykonywania wykopu i nasypu.