Statek wyruszył z pozycji o szerokości geograficznej φ = 01°30’S i przepłynął po południku w kierunku północnym do pozycji o szerokości geograficznej φ = 01°30’N. Jaką drogę przebył ten statek?

No i właśnie o to chodzi w nawigacji – rozumienie, jak liczyć odległości na podstawie szerokości geograficznej. Skoro statek płynął po południku od 01°30'S do 01°30'N, to przeszedł przez równik, a więc pokonał dystans obejmujący 1°30’ na południe i 1°30’ na północ – razem 3 stopnie. Wiemy, że 1 stopień szerokości geograficznej to dokładnie 60 mil morskich (jest to stała wartość, niezależna od położenia na kuli ziemskiej, bo mierzona jest wzdłuż południka). Zatem 3° x 60 mil morskich daje nam 180 mil. To taka klasyka na egzaminach z nawigacji – zawsze sprawdzają, czy ktoś rozumie te podstawy. W praktyce, jak statek przekracza równik, to na mapie trzeba odpowiednio przeliczyć drogę, szczególnie przy planowaniu kursu na dalekich trasach. Według Międzynarodowej Organizacji Morskiej (IMO) oraz podręczników nawigacyjnych, właśnie w ten sposób wyznacza się odległości między szerokościami. Moim zdaniem, dobrze to zapamiętać, bo potem łatwiej rozwiązuje się bardziej złożone zadania – na przykład, gdy dochodzą jeszcze zmiany długości geograficznej lub konieczność uwzględnienia dryfu. Dobrą praktyką jest zawsze sprawdzać na mapie, czy faktycznie przesuwamy się po południku, bo tylko wtedy ten wzór działa. Czasem ktoś próbuje liczyć odległości na innych liniach, ale tam wchodzi już rachunek trygonometryczny i inne przeliczniki – a tu jest prosto i skutecznie.