Skała osadowa o spoiwie wapnistym w miejscu skropienia kwasem HCl o stężeniu 10%

Skała osadowa o spoiwie wapnistym, czyli zawierająca w swoim składzie węglan wapnia (CaCO3), przy kontakcie z roztworem kwasu solnego (HCl) o stężeniu 10% zaczyna gwałtownie reagować. To tzw. reakcja burzenia się lub pienienia, która polega na wydzielaniu się dwutlenku węgla. Jest to bardzo charakterystyczne zjawisko wykorzystywane w praktyce geologicznej i budowlanej do szybkiego rozpoznawania skał takich jak wapień, margiel czy kreda. Cały ten proces wygląda tak, że po zakropieniu powierzchni skały kwasem pojawiają się drobne pęcherzyki gazu, które bardzo intensywnie się wydzielają – czasem aż do tego stopnia, że słychać delikatne syczenie. Z mojego doświadczenia wynika, że to jedna z najbardziej podstawowych reakcji, jaką każdy technik geolog powinien znać. Używa się jej np. w laboratoriach, ale też bezpośrednio w terenie podczas badań makroskopowych. Taką próbę można zobaczyć nawet w podręcznikach czy instrukcjach branżowych Głównego Instytutu Górnictwa. Bardzo ważne jest to, że taka reakcja zachodzi tylko w przypadku spoiwa wapnistego – inne typy spoiw, na przykład krzemionkowe czy ilaste, nie wykazują takiej burzliwej reakcji z HCl. Warto zapamiętać, że jeśli skała intensywnie się pieni po dodaniu kwasu, to mamy do czynienia z wapieniem lub marglem, co później ma znaczenie np. przy ocenie przydatności surowca budowlanego czy analizie geotechnicznej.