Zilustrowany schemat przedstawia zasadę funkcjonowania

Schemat przedstawia działanie myszy optycznej. Mysz optyczna wykorzystuje diodę LED do oświetlenia powierzchni pod nią. Odbite światło przechodzi przez soczewkę i trafia na matrycę CMOS lub CCD, która jest odpowiedzialna za przetwarzanie obrazu na sygnały cyfrowe. Dzięki temu sensor optyczny rejestruje ruch myszy względem powierzchni. Układ cyfrowego przetwarzania sygnału DSP analizuje zmiany obrazu i przekłada je na ruch kursora na ekranie. Mysz optyczna jest preferowana nad mechaniczną ze względu na brak ruchomych części, co zwiększa jej trwałość i precyzję. Współczesne myszki optyczne korzystają z zaawansowanych sensorów oferujących wysoką rozdzielczość do precyzyjnej pracy graficznej czy w grach komputerowych. Standardy USB oraz RF zapewniają łatwość podłączenia do komputera. Technologia ta jest szeroko stosowana w różnych branżach, gdzie wymagana jest precyzja i niezawodność urządzeń wejściowych.