Kolejnym etapem klinicznym, po wykonaniu łyżek indywidualnych do protez całkowitych, jest

Prawidłowy etap po wykonaniu łyżek indywidualnych do protez całkowitych to wykonanie wycisków czynnościowych. Łyżka indywidualna jest przygotowywana właśnie po to, żeby na jej bazie pobrać bardzo dokładny wycisk funkcjonalny, uwzględniający ruchy tkanek miękkich, strefę neutralną i przebieg tzw. strefy granicznej protezy. W wycisku czynnościowym rejestruje się warunki anatomiczno‑czynnościowe: ruch warg, policzków, języka, pracę mięśni dna jamy ustnej i policzków, a także kształt przedsionka. Dzięki temu uzyskujemy model roboczy, który pozwala zaprojektować płytę protezy tak, by miała prawidłowe uszczelnienie brzeżne i dobrą retencję. W praktyce technik i lekarz używają do tego mas wyciskowych o odpowiedniej elastyczności i płynności, np. mas tiosiarczanowych, silikonów o małej lepkości albo mas alginatowych, w zależności od szkoły i przyjętego protokołu. W czasie pobierania wycisku pacjent wykonuje określone ruchy: szerokie otwieranie ust, uśmiechanie się, wysuwanie języka, ruchy boczne żuchwą. To właśnie te czynności modelują brzegi łyżki z masą wyciskową i pozwalają odtworzyć indywidualny przebieg brzegów przyszłej protezy. Moim zdaniem to jeden z kluczowych etapów w całej technologii protez całkowitych, bo nawet najlepiej dobrane zęby i idealne zwarcie nie uratują protezy, która ma źle ukształtowane brzegi i przez to słabą stabilizację. Dopiero po uzyskaniu dobrych wycisków czynnościowych można bezpiecznie przejść do dalszych etapów: ustalania wysokości zwarcia, rejestracji centralnej relacji żuchwy i dopiero później doboru koloru oraz kształtu zębów sztucznych.