Który wyrostek jest elementem budowy stawu skroniowo-żuchwowego?

Wybranie wyrostka kłykciowego jako elementu budowy stawu skroniowo‑żuchwowego jest zgodne z anatomią czynnościową narządu żucia. Staw skroniowo‑żuchwowy tworzą: głowa żuchwy, czyli właśnie wyrostek kłykciowy (processus condylaris), dół żuchwowy kości skroniowej oraz krążek stawowy. To na wyrostku kłykciowym znajduje się powierzchnia stawowa, która ślizga się po stoku stawowym kości skroniowej podczas ruchów otwierania ust, wysuwania i ruchów lateralnych. W praktyce protetycznej i stomatologicznej ten fragment żuchwy jest kluczowy przy ustawianiu artykulatora, rejestracji zwarcia centralnego czy przy regulacji prowadzenia kłykciowego w urządzeniach diagnostycznych. Moim zdaniem, bez dobrego ogarnięcia położenia i funkcji wyrostka kłykciowego trudno potem sensownie interpretować bóle w okolicy stawu skroniowo‑żuchwowego, trzaski, przeskakiwanie czy ograniczenie rozwarcia. W obrazowaniu radiologicznym (np. CBCT) zawsze zwraca się uwagę na kształt głowy żuchwy, obecność zniekształceń zwyrodnieniowych, spłaszczeń czy osteofitów właśnie na wyrostku kłykciowym. Przy parafunkcjach, bruksizmie i przeciążeniach protetycznych dochodzi do nadmiernego obciążania tego elementu stawu. Dlatego przy planowaniu protez, szyn relaksacyjnych, a nawet przy zwykłym szlifowaniu zębów pod korony trzeba uwzględniać biomechanikę ruchów kłykci żuchwy, bo to od nich zależy tor ruchu żuchwy i stabilność kontaktów międzyłukowych.