Przyczyną powstania diastemy prawdziwej może być

Diastema prawdziwa to szpara między siekaczami przyśrodkowymi szczęki, która wynika z nieprawidłowych warunków anatomicznych w obrębie wyrostka zębodołowego i tkanek miękkich, a nie tylko z samego ustawienia zębów. Klasyczny, podręcznikowy powód to właśnie przerost lub nieprawidłowe przyczepienie wędzidełka wargi górnej. Zbyt szerokie, grube wędzidełko, wnikające głęboko w brodawkę międzyzębową, działa jak klin – rozpycha siekacze przyśrodkowe na boki i uniemożliwia ich fizjologiczne zbliżenie. W obrazie klinicznym przy oględzinach w lustrze często widać włóknisty fałd wchodzący między zęby, a przy odciąganiu wargi brodawka dziąsłowa może się nawet bielić albo lekko odciągać, co jest typowym objawem. W praktyce stomatologicznej i ortodontycznej obowiązuje zasada, że przed planowaniem zamknięcia diastemy aparatem stałym albo ruchomym trzeba ocenić wędzidełko – zarówno wzrokowo, jak i palpacyjnie. Jeżeli jest ono przerośnięte lub nieprawidłowo przyczepione, standardem jest wykonanie frenulektomii lub frenuloplastyki (najczęściej w znieczuleniu miejscowym, skalpelem lub laserem), a dopiero potem zamykanie szpary ortodontycznie. W przeciwnym razie diastema ma dużą tendencję do nawrotu, nawet przy stosowaniu retencji. Ortodonci bardzo podkreślają, że bez usunięcia przyczyny anatomicznej leczenie jest mało stabilne długoterminowo. Moim zdaniem warto też pamiętać o różnicy między tzw. diastemą fizjologiczną, obserwowaną u dzieci w uzębieniu mieszanym, a diastemą prawdziwą u dorosłych. U dzieci często wszystko samo się zamyka wraz z wyrzynaniem kłów, natomiast przy przerośniętym wędzidełku u młodzieży i dorosłych bez interwencji chirurgiczno-ortodontycznej ta szpara zwykle pozostaje. W gabinecie technika dentystycznego taka wiedza też się przydaje – przy analizie modeli diagnostycznych, planowaniu ustawienia zębów w pracach estetycznych, wax-upach czy przy projektowaniu uzupełnień, żeby nie próbować maskować diastemy wyłącznie kształtem koron, kiedy problem leży w tkankach miękkich i wymaga leczenia przyczynowego.