Pelota montowana w aparatach ortodontycznych służy do

Pelota w aparatach ortodontycznych to niewielki, najczęściej akrylowy lub z drutu z tworzywem element, którego podstawowym zadaniem jest właśnie odsunięcie wargi, najczęściej dolnej, od siekaczy. Chodzi o to, żeby przerwać szkodliwy nawyk ciągłego dociskania wargi do zębów albo wciskania jej między łuki zębowe. Taki nawyk powoduje przechylenie siekaczy do wewnątrz, ścieśnienia w odcinku przednim i utrwalenie wady zgryzu. Pelota tworzy fizyczną barierę między wargą a zębami – wargi opierają się na niej, a nie na siekaczach. Dzięki temu siły mięśniowe z okolicy mięśnia okrężnego ust są częściowo odseparowane od zębów, co jest zgodne z zasadą równowagi mięśniowej w ortodoncji. W praktyce klinicznej peloty stosuje się np. u dzieci, które mają nawyk podwijania wargi dolnej pod siekacze górne albo zbyt silny nacisk wargi dolnej na siekacze dolne. W dobrze zaprojektowanym aparacie ruchomym pelota jest tak ustawiona, żeby była wygodna, nie powodowała otarć i jednocześnie skutecznie odsuwała wargę w spoczynku i podczas mówienia. Moim zdaniem to klasyczny przykład prostego elementu, który robi dużą robotę, jeśli chodzi o profilaktykę i leczenie łagodnych wad zgryzu, szczególnie w młodszym wieku rozwojowym. W literaturze i w dobrych praktykach ortodontycznych podkreśla się, że zanim zacznie się mocno „ciągnąć” zęby drutami i sprężynami, warto najpierw zneutralizować szkodliwe działanie mięśni i nawyków – i właśnie pelota jest jednym z takich narzędzi.