W radioterapii hadronowej leczenie odbywa się przy użyciu

Prawidłowo – w radioterapii hadronowej kluczowe jest użycie akceleratora cząstek, najczęściej cyklotronu. Hadrony (np. protony, jony węgla) to naładowane cząstki cięższe od elektronów, które mają zupełnie inny rozkład dawki w tkankach niż klasyczne promieniowanie fotonowe z liniowego akceleratora. Najważniejsze zjawisko, o którym warto pamiętać, to tzw. pik Bragga: dawka rośnie w miarę penetracji i maksimum osiąga na określonej głębokości, po czym gwałtownie spada praktycznie do zera. Dzięki temu można bardzo precyzyjnie „położyć” wysoką dawkę w guzie, jednocześnie oszczędzając tkanki położone za nim. W praktyce klinicznej oznacza to np. możliwość skutecznego leczenia guzów mózgu u dzieci, nowotworów gałki ocznej, guzów przy kręgosłupie czy w okolicy podstawy czaszki, gdzie ochrona struktur krytycznych (rdzeń kręgowy, pień mózgu, nerwy wzrokowe) jest absolutnym priorytetem. Cyklotron przyspiesza protony do energii rzędu 70–250 MeV, a następnie wiązka jest formowana, skanowana i kształtowana w systemie terapeutycznym (skanowanie ołówkową wiązką, systemy kolimacji, modulatory energii). Z mojego doświadczenia, w planowaniu leczenia hadronowego bardzo mocno podkreśla się precyzyjne obrazowanie (TK, MR) oraz dokładne wyznaczenie objętości tarczowych i narządów krytycznych, bo cała przewaga protonoterapii polega na tej doskonałej konformności dawki. Standardy ośrodków referencyjnych i wytyczne międzynarodowe (np. ESTRO, PTCOG) podkreślają, że radioterapia hadronowa wymaga ścisłej kontroli jakości wiązki z cyklotronu, codziennych testów parametrów fizycznych oraz bardzo dokładnego unieruchomienia pacjenta. Takie leczenie nie jest realizowane aparatem rentgenowskim, kobaltem czy mobetronem – to już inna liga technologiczna i fizyczna.