Laborant do 20 g NaOH dodał 180 g wody. Otrzymany roztwór ma stężenie

Poprawnie – roztwór ma stężenie 10% masowych. Kluczowe jest tu zrozumienie, że w obliczeniach stężenia procentowego masowego zawsze odnosimy masę substancji rozpuszczonej do całkowitej masy roztworu, a nie tylko do masy wody. Wzór, którego używamy, to: w% = (m(substancji) / m(roztworu)) · 100%. W tym zadaniu masa NaOH wynosi 20 g, a masa wody 180 g, więc masa całego roztworu to 20 g + 180 g = 200 g. Po podstawieniu do wzoru mamy: w% = (20 g / 200 g) · 100% = 10%. Matematycznie proste, ale w praktyce technologicznej bardzo ważne, bo takie obliczenia robi się non stop, np. przy przygotowywaniu roztworów myjących w przemyśle spożywczym, ługów do mycia instalacji CIP, czy roztworów do titracji w laboratorium kontroli jakości. W zakładach spożywczych roztwory NaOH o określonym stężeniu wykorzystuje się m.in. do mycia zbiorników, rozbierania osadów białkowo-tłuszczowych, a czasem do regulacji pH w procesach technologicznych (oczywiście zgodnie z normami i kartami technologicznymi). Dlatego poprawne przeliczanie procentów masowych to taka podstawa warsztatu technologa i laboranta. Moim zdaniem warto też zapamiętać, że przy roztworach wodnych często przybliżamy, że 100 g roztworu to mniej więcej 100 ml, ale to już zależy od dokładności, jakiej wymagają normy i procedury w danym laboratorium. W profesjonalnej dokumentacji zawsze podaje się dokładnie, czy chodzi o stężenie masowe, objętościowe czy molowe.