Przyrząd służący do pomiaru zawartości tłuszczu w produktach mlecznych to

Prawidłowa odpowiedź to butyrometr, bo jest to specjalistyczny przyrząd laboratoryjny zaprojektowany właśnie do oznaczania zawartości tłuszczu w mleku i przetworach mlecznych. W praktyce w zakładach mleczarskich stosuje się najczęściej metodę Gerbera – to taka klasyczna, „podstawowa” metoda referencyjna opisana w normach, np. w dawnych normach PN czy w wytycznych ICAR. W tej metodzie próbkę mleka miesza się z kwasem siarkowym i izoamylowym alkoholem, a następnie umieszcza w butyrometrze i wiruje w wirówce. Tłuszcz, jako lżejsza faza, oddziela się i gromadzi w wąskiej, skalowanej szyjce butyrometru, gdzie można bezpośrednio odczytać procentową zawartość tłuszczu. Moim zdaniem to jedno z bardziej eleganckich rozwiązań w analizie mleka: prosty przyrząd, a daje szybki, dość dokładny wynik, jeśli tylko zachowamy poprawną temperaturę, dokładne odmierzanie próbki i odczynników oraz odpowiedni czas wirowania. W realnych warunkach produkcyjnych butyrometr wykorzystuje się do bieżącej kontroli surowca od dostawców, do weryfikacji standaryzacji mleka (np. ustawianie zawartości tłuszczu w mleku konsumpcyjnym 2,0% czy 3,2%) oraz do kontroli jakości śmietany, mleka w proszku czy serwatki. Dobre praktyki mówią, żeby regularnie kalibrować szkło pomiarowe, stosować odczynniki o odpowiedniej czystości i ściśle trzymać się procedury opisanej w instrukcji laboratoryjnej i normach branżowych. W nowocześniejszych laboratoriach często używa się analizatorów podczerwieni, ale butyrometr nadal jest ważnym, taniym i wiarygodnym narzędziem, szczególnie w mniejszych mleczarniach i szkolnych pracowniach technologii mleczarskiej.