Na podstawie informacji zawartych w zamieszczonej recepturze oblicz, ile kg cukru kryształu należy przygotować do wyprodukowania 6 kg syropu. <br><br> <table><tr><th colspan="2">Receptura na 1 kg syropu</th></tr><tr><th>Surowce</th><th>Ilość w [g]</th></tr><tr><td>cukier kryształ</td><td>750,00</td></tr><tr><td>woda</td><td>350,00</td></tr><tr><td>kakao</td><td>3,00</td></tr><tr><td>syrop ziemniaczany</td><td>6,40</td></tr></table>

Prawidłowo – kluczowe było zauważenie, że receptura podana jest na 1 kg gotowego syropu, a nie na dowolną ilość. W tabeli widzimy, że na 1 kg syropu przypada 750 g cukru kryształu. To oznacza, że udział cukru w masie gotowego wyrobu wynosi 0,75 kg na 1 kg syropu. Przy produkcji 6 kg syropu postępujemy proporcjonalnie: 6 kg × 0,75 kg/kg = 4,5 kg cukru. Tę operację w praktyce nazywa się skalowaniem receptury, czyli przemnażaniem wszystkich surowców przez ten sam współczynnik zwiększenia partii. W zakładach produkcyjnych robi się to non stop – czy to przy powiększaniu wsadu w kotle warzelnym, czy przy zmianie wielkości partii testowej na produkcyjną. Dobrą praktyką jest zawsze sprawdzać jednostki: tu receptura jest w gramach, a pytanie w kilogramach. 750 g to 0,75 kg, więc łatwo przeliczyć na dowolną masę docelową. W technologii żywności bardzo pilnuje się takich przeliczeń, bo błąd rzędu kilku kilogramów cukru na partię może zmienić nie tylko smak, ale też lepkość, gęstość, podatność na krystalizację czy nawet trwałość mikrobiologiczną syropu. Moim zdaniem warto przy takich zadaniach od razu przeliczyć wszystkie składniki na 1 kg w kilogramach (0,75 kg cukru, 0,35 kg wody itd.) i traktować to jak prosty wzór: masa surowca = masa wyrobu × udział surowca w recepturze. To dokładnie ta sama metoda, którą później wykorzystuje się przy obliczaniu zapotrzebowania surowcowego na całą zmianę produkcyjną albo na tydzień pracy zakładu.