Przyrządem geodezyjnym przedstawionym na ilustracji wyznacza się

Na ilustracji pokazany jest pryzmat geodezyjny do wyznaczania kątów prostych, potocznie nazywany często pryzmatem optycznym 90° albo po prostu „kątomierzem optycznym”. Jego konstrukcja opiera się na układzie luster/pryzmatów, które załamują promień wzroku dokładnie o 90°. Dzięki temu, gdy celujesz w jeden punkt na linii bazowej, w drugim okienku widzisz kierunek prostopadły do tej linii. To właśnie dlatego prawidłową odpowiedzią są kąty proste. W praktyce terenowej taki przyrząd stosuje się przy tyczeniu osi wałów przeciwpowodziowych, ustawianiu prostopadłych przekrojów poprzecznych do koryta rzeki, wyznaczaniu naroży działek, budynków, ogrodzeń czy osi przepustów. Moim zdaniem to jedno z prostszych, ale bardzo użytecznych narzędzi, bo nie wymaga skomplikowanej obsługi jak teodolit czy tachimetr. Wystarczy dobrze wytyczyć linię odniesienia, ustawić się nad punktem i z pryzmatu odczytać kierunek prostopadły. W geodezji i robotach hydrotechnicznych przyjmuje się, że dokładne zachowanie prostopadłości jest kluczowe, żeby profile podłużne i poprzeczne, szkice sytuacyjno-wysokościowe oraz dokumentacja powykonawcza były zgodne z normami i projektami. Dobrą praktyką jest zawsze kontrola kątów prostych: albo właśnie takim kątomierzem optycznym, albo pomiarowo z użyciem teodolitu, żeby uniknąć błędów geometrycznych, które potem trudno naprawić w terenie.