Drobny kamień powinien być umieszczany

Prawidłowo – drobny kamień powinien być umieszczany we wnętrzu tamy kamiennej, a nie na zewnątrz. W praktyce oznacza to, że konstrukcję tamy buduje się z grubego, ciężkiego kamienia na zewnątrz (od strony lica i od strony odpływu), a przestrzenie wewnętrzne wypełnia się drobniejszym kamieniem, klinującym. Taki układ zapewnia stateczność, odpowiednią masę i jednocześnie poprawne „zazębienie” elementów. Moim zdaniem to jedna z podstawowych zasad przy narzutach i tamach kamiennych, a często jest lekceważona na budowie. Drobny kamień pełni funkcję wypełniającą i uszczelniającą – ogranicza przesiąkanie wody przez korpus tamy, zmniejsza prędkość filtracji i zapobiega wypłukiwaniu gruntu spod konstrukcji. Jednocześnie stabilizuje większe bloki, bo działa jak klin, wypełniając puste przestrzenie. W dobrych praktykach hydrotechnicznych przyjmuje się układ warstwowy: od podłoża często geowłóknina lub podsypka, na to warstwa kamienia drobniejszego, a na wierzchu narzut z kamienia grubego. W tamie kamiennej sens jest bardzo podobny: gruby kamień pracuje jako szkielet nośny, przenosi obciążenia od naporu wody i rumowiska, a wnętrze z drobnego kamienia poprawia szczelność i stabilność. W realnych robotach regulacyjnych w korytach potoków górskich widać to dobrze: jeśli wypełnienie z drobnego kamienia jest zrobione porządnie, tama dłużej wytrzymuje wezbrania, nie ma zjawiska podmywania od spodu i wypłukiwania materiału. W normach i wytycznych branżowych (np. wytyczne do umocnień narzutem kamiennym) też podkreśla się zasadę, że frakcja drobniejsza pracuje wewnątrz przekroju, a nie jako warstwa zewnętrzna narażona na bezpośrednie działanie nurtu.