Pomiar geodezyjny przedstawiony na rysunku dotyczy

Na rysunku pokazano klasyczny przykład ciągu niwelacyjnego, czyli szeregu kolejnych stanowisk niwelatora, między którymi przenosimy wysokość z punktu początkowego P na punkt końcowy K, korzystając z punktów pośrednich i reperów. Widać kilka stanowisk instrumentu (st. 1, st. 2, st. 3, st. 4), łatę na punktach pośrednich (np. C, ż1, ż2) oraz oznaczone wysokości Hp, Hc, Hk względem poziomu odniesienia. To jest właśnie istota ciągu niwelacyjnego: mierzymy kolejne odczyty wsteczne i przednie, a następnie z bilansu różnic wysokości obliczamy rzędne wszystkich punktów w ciągu. W praktyce hydrotechnicznej taki ciąg zakłada się np. wzdłuż osi wału przeciwpowodziowego, korony jazu czy planowanej tamy, żeby mieć dokładny profil podłużny terenu i kontrolować spadki. Moim zdaniem bez solidnie założonego ciągu niwelacyjnego trudno mówić o rzetelnym projekcie odwodnienia czy regulacji cieku, bo błędy wysokościowe potem mszczą się przy eksploatacji. Dobre praktyki mówią, aby ciąg niwelacyjny był domknięty na reperze państwowym lub roboczym o znanej wysokości, co pozwala sprawdzić błąd zamknięcia i ewentualnie rozdzielić go proporcjonalnie na odcinki. Stosuje się też zasadę mniej więcej równych długości celowych w przód i w tył, żeby zminimalizować wpływ kolimacji i refrakcji. Ten schemat na rysunku dokładnie to pokazuje: kolejne stanowiska, punkty załamania terenu oraz przekazywanie wysokości krok po kroku aż do punktu K.