Do bieżących przeglądów stanowiska górnego jazu należy ocena

Prawidłowo wskazane zostały skarpy i ich umocnienia – właśnie one należą do podstawowego zakresu bieżących przeglądów stanowiska górnego jazu. Stanowisko górne to obszar powyżej jazu, gdzie piętrzymy wodę. Kluczowe jest tam zachowanie stateczności skarp, bo wszelkie osunięcia, rozmycia czy ubytki umocnień mogą bardzo szybko przełożyć się na utratę szczelności, a w skrajnym przypadku nawet na uszkodzenie całego obiektu hydrotechnicznego. Dlatego w dobrych praktykach eksploatacji urządzeń wodnych przyjmuje się, że skarpy i ich umocnienia ogląda się regularnie, często nawet podczas rutynowego obchodzenia jazu, a nie tylko przy dużych wezbraniach czy przeglądach okresowych. Podczas takiego bieżącego przeglądu patrzy się na równość skarp, obecność rys, kawern, zapadlisk, śladów filtracji, a także na stan narzutu kamiennego, płyt betonowych, faszyny czy gabionów. Z mojego doświadczenia to właśnie drobne, na pierwszy rzut oka niegroźne ubytki w narzucie albo poluzowane bloki betonowe są pierwszym sygnałem, że zaczyna się proces rozmywania. Jeśli w porę się to wychwyci, wystarczy prosta naprawa utrzymaniowa, a nie kosztowna przebudowa. W wytycznych eksploatacji urządzeń wodnych (np. instrukcje gospodarowania wodą, instrukcje eksploatacji jazu) zawsze podkreśla się konieczność kontroli skarp stanowiska górnego, bo wpływają one zarówno na bezpieczeństwo powodziowe, jak i na stabilne piętrzenie. W praktyce pracownik obsługi podczas obchodu ocenia wizualnie skarpy, robi zdjęcia, czasem prosty szkic, a przy większych nieprawidłowościach zgłasza potrzebę interwencji brygady utrzymaniowej. To jest właśnie typowy zakres bieżącego przeglądu, a nie szczegółowe oględziny elementów hydraulicznych stanowiska dolnego.