Podczas której czynności występują wolne (niezwarciowe) ruchy żuchwy?

Wolne, czyli niezwarciowe ruchy żuchwy to takie, w których łuki zębowe nie wchodzą w kontakt, a żuchwa porusza się swobodnie w obrębie stawu skroniowo‑żuchwowego. W czasie śpiewu właśnie tak się dzieje: żuchwa wykonuje głównie ruchy opuszczania i lekkiego wysuwania lub cofania, czasem też niewielkie ruchy boczne, ale bez typowego zwarcia zębów. Mięśnie żucia (szczególnie mięsień skrzydłowy boczny, żwacz i mięsień skroniowy) pracują raczej izometrycznie i koordynacyjnie, a nie w trybie silnego zacisku. Dzięki temu staw skroniowo‑żuchwowy jest odciążony, a głowa żuchwy porusza się po stoku guzka stawowego w sposób kontrolowany, płynny. W praktyce protetycznej i ortodontycznej takie ruchy są ważne przy analizie tzw. przestrzeni funkcjonalnej – np. przy ustawianiu zębów w protezach całkowitych zwraca się uwagę, żeby nie ograniczać pacjentowi ruchów mowy i śpiewu. Z mojego doświadczenia wielu techników trochę bagatelizuje tę funkcję, skupiając się na żuciu, a tymczasem standardy funkcjonalnej okluzji wyraźnie podkreślają rolę swobodnych ruchów żuchwy przy fonacji. W logopedii i foniatrii też mówi się o tym, że prawidłowe otwieranie ust do śpiewu nie powinno powodować zwarcia ani nadmiernego napięcia mięśni żucia, bo wtedy rośnie ryzyko przeciążeń stawu skroniowo‑żuchwowego i dolegliwości bólowych. Dlatego śpiew jest klasycznym przykładem czynności z przewagą wolnych, niezwarciowych ruchów żuchwy, co dobrze zapamiętać również pod kątem oceny parafunkcji i planowania szyn relaksacyjnych.