Lotniczy system TCAS jest przeznaczony do ostrzegania załogi samolotu o

Lotniczy system TCAS (Traffic Collision Avoidance System) jest dokładnie po to, żeby ostrzegać załogę przed możliwością kolizji w powietrzu z innym statkiem powietrznym. Ten system nie „patrzy” na ziemię ani na przeszkody terenowe, tylko na inne transpondery w okolicy. Odbiera sygnały z transponderów Mode C/S z sąsiednich samolotów, oblicza ich względną wysokość, kurs, prędkość zbliżania i na tej podstawie przewiduje, czy może dojść do zbliżenia poniżej dopuszczalnego separacji. Gdy sytuacja robi się podejrzana, TCAS generuje najpierw Traffic Advisory (TA) – ostrzeżenie typu „Traffic, traffic”, a gdy margines bezpieczeństwa jest poważnie naruszony – Resolution Advisory (RA), czyli konkretne polecenia manewru pionowego, np. „Climb, climb” albo „Descend, descend now”. Zgodnie z dobrymi praktykami i przepisami (np. EASA, ICAO) załoga ma obowiązek priorytetowo wykonać RA, nawet jeśli jest sprzeczny z poleceniem ATC, bo system ma najlepsze dane o natychmiastowym zagrożeniu kolizją. W praktyce technik awioniki powinien kojarzyć, że TCAS współpracuje z transponderem, radiowysokościomierzem, systemem nawigacyjnym i wyświetlaczami kokpitowymi (np. ND w EFIS). Moim zdaniem warto zapamiętać prostą zasadę: GPWS/EGPWS „pilnuje” ziemi, a TCAS „pilnuje” innych samolotów. Dzięki temu łatwo skojarzyć, że poprawna odpowiedź dotyczy właśnie możliwości kolizji w powietrzu z innym samolotem, a nie jakichś zjawisk pogodowych czy ukształtowania terenu. W normalnej eksploatacji prawidłowo działający TCAS jest jednym z kluczowych elementów barier bezpieczeństwa w ruchu lotniczym, zwłaszcza w gęstym ruchu w TMA i na trasach o dużym natężeniu.