Na ilustracji przedstawiono wodowskaz

Na zdjęciu widać klasyczny wodowskaz łatowy – czyli po prostu pionową łatę pomiarową ustawioną przy brzegu cieku. Charakterystyczne są czarne i białe pola z podziałką centymetrową i decymetrową, często w układzie „szachownicy”, żeby poziom wody był dobrze widoczny nawet z większej odległości i przy słabym oświetleniu. Taki wodowskaz montuje się sztywno do stałego elementu: pala, muru oporowego, przyczółka mostu albo specjalnego słupka żelbetowego. Kluczowe jest, żeby łatę powiązać wysokościowo z reperem geodezyjnym, zgodnie z zasadami pomiarów sytuacyjno-wysokościowych, bo tylko wtedy odczyt ma sens hydrologiczny i można go porównać z innymi przekrojami. W praktyce eksploatacyjnej gospodarki wodnej łatowe wodowskazy są podstawowym, najprostszym narzędziem do ręcznego monitorowania stanów wody na rzekach, kanałach, przy jazach i śluzach. Używa się ich do oceny zagrożenia powodziowego, kontroli pracy urządzeń wodnych, a także przy prowadzeniu akcji lodołamania czy piętrzenia na stawach rybnych. Z mojego doświadczenia to rozwiązanie jest mało awaryjne, tanie w utrzymaniu i – co ważne – odczyt jest natychmiastowy, bez potrzeby skomplikowanej aparatury. Standardy branżowe i dobre praktyki (np. wytyczne IMGW i instrukcje gospodarowania wodą na budowlach) zalecają, żeby przy ważniejszych obiektach montować nawet kilka łat: przy brzegu, przy jazie i w przekroju kontrolnym, tak żeby mieć pełniejszy obraz sytuacji hydrologicznej. Dodatkowo zaleca się okresową kontrolę i ewentualną rektyfikację wysokościową łaty, bo osiadanie gruntu albo uszkodzenia konstrukcji mogą wprowadzić systematyczny błąd odczytów.